Khác biệt giữa gimbal 2 trục và 3 trục nằm ở một motor: loại 3 trục giữ máy ổn định theo cả ba hướng xoay, còn loại 2 trục thường bỏ đi trục xoay ngang (yaw, còn gọi là pan). Đứng yên hoặc quay chậm thì khó thấy khác biệt. Đi bộ, chạy theo người hay cần gimbal tự xoay theo chủ thể, trục bị thiếu đó lộ ra ngay trên hình.
Phần dưới giải thích vì sao trục yaw quan trọng với cảnh đi bộ, khi nào 2 trục là đủ, và vì sao flycam từng dùng gimbal 2 trục mà vẫn cho hình mượt.
Ba trục của gimbal là gì, loại 2 trục bỏ đi trục nào?
Một chiếc máy quay cầm tay có thể xoay theo ba hướng: xoay ngang trái phải (yaw hay pan), ngửa lên cúi xuống (pitch hay tilt) và nghiêng sang hai bên (roll). Gimbal đặt một motor trên mỗi trục, cảm biến đo chuyển động của tay rồi cho motor xoay ngược lại để máy giữ hướng.
Gimbal 3 trục có đủ ba motor. Gimbal 2 trục thường giữ pitch và roll, bỏ yaw. Lý do là hai trục này tạo ra lỗi khó chịu nhất trên hình: đường chân trời nghiêng (roll) và khung hình gật gù (pitch). Yaw bị coi là “tay người tự lo được”, vì bạn vẫn có thể chủ động xoay máy ngang theo ý mình.
Vấn đề là có những chuyển động xoay ngang mà bạn không chủ động. Định nghĩa từng trục và các loại chống rung khác có ở bài gimbal là gì; ở đây chúng ta tập trung vào chuyện thiếu trục yaw thì mất gì.
Gimbal điện thoại gập gọn, dễ mang theo khi đi quay.
Trục yaw và cảnh đi bộ: chỗ 2 trục thua rõ nhất
Khi bạn đi bộ, thân người không chỉ tiến về phía trước. Mỗi bước chân, hông và vai xoay nhẹ sang trái rồi sang phải, cánh tay cầm máy đánh theo nhịp. Chuyển động đó truyền tới tay cầm dưới dạng xoay ngang qua lại, đúng vào trục yaw.
Với gimbal 2 trục, phần xoay này đi thẳng vào máy. Kết quả là khung hình đảo nhẹ trái phải theo từng bước, kiểu “lắc lư” rất dễ nhận ra khi quay người đi phía trước hay quay chính mình vừa đi vừa nói. Đường chân trời vẫn thẳng, khung hình không gật, nhưng cảm giác hình vẫn rung.
Gimbal 3 trục bù được nhịp xoay này. Nó không khóa cứng hướng ngang, mà làm mượt: khi bạn chủ động quay người, máy đi theo chậm và êm; khi tay chỉ đảo qua lại theo bước chân, máy gần như đứng yên.
Có ba tình huống mà trục yaw tạo khác biệt lớn nhất:
- Vlog vừa đi vừa nói, máy hướng về mặt người nói.
- Đi theo sau hoặc đi lùi trước một người đang bước, như quay cô dâu chú rể đi vào lễ đường hay quay khách tham quan công trình.
- Lia máy theo đường cong, như vòng quanh một chiếc xe hay một bức tượng.
Một điều cả 2 trục lẫn 3 trục đều không làm được: bù nhịp nhún lên xuống của cả cơ thể. Ba trục đều là trục xoay, còn nhún là chuyển động tịnh tiến, nên phần đó vẫn phải xử lý bằng dáng đi.
Bám chủ thể và các chế độ đi theo cần motor yaw
Đây là điểm ít người để ý khi so sánh. Tính năng bám chủ thể tự động, như ActiveTrack trên ứng dụng DJI Mimo hay mô-đun bám theo của Osmo Mobile 8, hoạt động bằng cách cho motor xoay máy về phía người đang di chuyển. Người đi ngang qua khung hình thì gimbal phải xoay ngang, tức là phải có motor yaw.
Gimbal không có trục yaw chỉ ngửa cúi được theo chủ thể, không xoay theo người đi sang hai bên. Nếu bạn định dùng gimbal để tự quay mình bán hàng, livestream, hay đặt gimbal trên bàn để nó tự xoay theo người nói, 3 trục là bắt buộc.
Các chế độ đi theo cũng phụ thuộc vào số trục. Osmo Mobile 8 có:
- PF: chỉ đi theo khi bạn xoay ngang, giữ trục ngửa cúi cố định.
- PTF: đi theo cả xoay ngang và ngửa cúi.
- FPV: đi theo cả ba trục, kể cả khi bạn lật tay.
- SpinShot: như FPV, thêm việc đẩy cần để xoay điện thoại theo phương dọc.
- Khóa: điện thoại giữ nguyên hướng, không đi theo tay.
Trục xoay ngang của Osmo Mobile 8 quay tự do 360 độ không giới hạn, nên gimbal còn tự lia toàn cảnh một vòng khi bạn đẩy cần điều khiển hai lần sang một bên. Cách dùng từng chế độ khi quay vlog có ở bài cài đặt quay vlog bằng điện thoại và gimbal.
Gimbal 3 trục có ba motor cho ba trục xoay.
Khi nào gimbal 2 trục là đủ?
Bỏ một trục không có nghĩa là vô dụng. Gimbal 2 trục, hoặc kết hợp ít trục cơ với chống rung điện tử, vẫn hợp với những việc sau:
- Quay đứng yên trên chân máy, hoặc cầm tay đứng yên. Không có nhịp bước chân, yaw gần như không bị nhiễu.
- Lia máy chậm và chủ động. Bạn xoay người đều, chậm, khung hình đi theo ý bạn; motor yaw không có việc gì nhiều để làm.
- Quay từ phương tiện có hướng ổn định, như ngồi trên thuyền nhìn ra bờ hay quay qua cửa sổ xe, khi chủ yếu cần giữ đường chân trời.
- Thiết bị có chống rung điện tử mạnh làm phần còn lại. Phần mềm cắt bớt viền hình để bù rung ngang nhỏ.
Ví dụ rõ nhất của cách làm cuối là flycam. DJI Spark dùng gimbal cơ 2 trục (pitch và roll) kết hợp công nghệ chống rung UltraSmooth. DJI Neo còn tiết kiệm hơn: chỉ một trục cơ (tilt), phần còn lại giao cho chống rung điện tử RockSteady và HorizonBalancing. Lý do là trên máy bay, hướng xoay ngang do chính thân máy điều khiển khi đổi hướng mũi, và máy bay xoay chậm, đều, khác hẳn tay người đi bộ.
Kết hợp chống rung của điện thoại với gimbal
Điện thoại đời mới có chống rung quang học và chống rung điện tử khá mạnh. Chống rung điện tử hoạt động bằng cách cắt bớt viền khung hình rồi dịch phần còn lại để bù rung. Trên iPhone, tùy chọn Enhanced Stabilization (bật mặc định) được Apple mô tả là phóng to nhẹ để chống rung tốt hơn, còn Action mode cho chống rung mạnh hơn nữa và hoạt động tốt nhất khi đủ sáng.
Hệ quả khi chọn gimbal:
- Với gimbal 3 trục, phần lớn rung đã được bù cơ học. Bạn có thể giữ chống rung trong máy ở mức thường, không cần Action mode, để giữ góc rộng và chất lượng khi thiếu sáng.
- Với gimbal 2 trục, chống rung điện tử của điện thoại là thứ gánh trục yaw. Hình vẫn ổn ở cảnh đủ sáng, nhưng khi trời tối, phần mềm bù kém hơn và khung hình bị cắt nhiều hơn.
Mỗi trục của gimbal do một motor riêng giữ ổn định.
Nói cách khác, gimbal 2 trục cộng điện thoại mạnh có thể đủ cho ban ngày, nhưng khoảng cách với 3 trục rộng ra rõ khi quay tối. Các tình huống mà gimbal tạo khác biệt so với chống rung trong máy được phân tích ở bài điện thoại có cần gimbal không.
So sánh gimbal 2 trục và 3 trục theo tình huống quay
Gimbal 2 trục thường bỏ trục xoay ngang (yaw), đúng trục bị nhiễu nhiều nhất khi đi bộ.
| Tình huống | Gimbal 2 trục | Gimbal 3 trục |
|---|---|---|
| Quay đứng yên, chân máy | Đủ dùng. | Đủ dùng. |
| Lia máy chậm, chủ động | Đủ dùng nếu xoay người đều. | Mượt hơn ở điểm bắt đầu và dừng. |
| Vlog đi bộ, vừa đi vừa nói | Khung hình đảo ngang theo bước chân. | Ổn định, đây là việc chính của nó. |
| Đi theo hoặc đi lùi trước người | Lắc ngang rõ. | Ổn định, cần dáng đi tốt. |
| Bám chủ thể tự động | Không xoay ngang theo người được. | Có, nhờ motor yaw. |
| Quay tối có chống rung điện tử | Khung bị cắt nhiều, dễ nhòe. | Ít phụ thuộc chống rung điện tử. |
| Trên flycam | Đủ, vì thân máy lo hướng xoay ngang. | Phổ biến ở đời mới. |
Với gimbal điện thoại và gimbal máy ảnh cầm tay, loại 3 trục đã là tiêu chuẩn: các dòng Osmo Mobile và RS của DJI đều là 3 trục. Gimbal 2 trục cầm tay giờ chủ yếu còn ở một số mẫu giá rẻ hoặc đời cũ, nhẹ hơn nhờ bớt một motor.
Sai lầm phổ biến khi chọn số trục
Mua 2 trục để quay vlog đi bộ vì nhẹ. Bớt một motor nhẹ hơn một chút, nhưng cảnh đi bộ là đúng việc 2 trục làm kém. Nếu quan trọng chuyện gọn nhẹ, xem các máy có gimbal tích hợp trong bài máy quay vlog nên mua.
Nghĩ 3 trục là hết rung. Gimbal 3 trục vẫn không bù nhịp nhún lên xuống. Đi bằng gót, khuỵu gối, bước ngắn vẫn là phần việc của người quay.
Khóa cứng trục yaw rồi chê gimbal giật. Ở chế độ khóa, máy không đi theo tay. Khi bạn rẽ hay quay người, khung hình không xoay theo, và cú chỉnh lại sau đó thường bị giật. Đi bộ nên dùng chế độ có đi theo trục ngang.
Chọn theo số trục mà quên tải trọng. Gimbal 3 trục cho điện thoại có giới hạn khối lượng: Osmo Mobile 8 nhận điện thoại từ 170 tới 300 g. Điện thoại kèm ống kính rời và ốp dày có thể vượt mức, motor phải gồng, hình rung. Gimbal máy ảnh còn phải cân bằng chính xác theo từng bộ máy và ống kính.
Bật chống rung mạnh nhất của điện thoại khi đã có gimbal 3 trục. Hai lớp chống rung chồng nhau có thể làm hình trôi lơ lửng, nhất là khi gimbal đang đi theo. Hãy thử cả hai cách ở cùng một cảnh trước buổi quay thật.
Gimbal máy ảnh có thể điều khiển qua ứng dụng trên điện thoại.
Mua hay thuê gimbal 3 trục?
Nếu bạn quay vlog, quay sự kiện, hay tự quay mình thường xuyên, một chiếc gimbal 3 trục cho điện thoại là khoản đầu tư hợp lý. Đánh giá chi tiết đời mới nhất có ở bài đánh giá Osmo Mobile 8, còn tổng hợp các mẫu gimbal điện thoại có ở bài gimbal chống rung cho điện thoại.
Nếu chỉ cần cho một chuyến đi hay một buổi quay, thuê gimbal giúp bạn dùng thử đúng loại trước khi quyết định mua. Thủ tục và các dòng đang có ở bài thuê gimbal chống rung.
Cần thuê gimbal điện thoại hoặc gimbal máy ảnh 3 trục cho buổi quay sắp tới? Gọi hoặc nhắn Zalo 0383.41.6666 (thuê thiết bị, 08:30–21:30 mỗi ngày).
Câu hỏi thường gặp
Gimbal 3 trục là gì?
Là gimbal có ba motor giữ máy ổn định theo ba hướng xoay: xoay ngang (yaw hay pan), ngửa cúi (pitch hay tilt) và nghiêng hai bên (roll). Các gimbal điện thoại và gimbal máy ảnh phổ biến của DJI hiện nay đều là loại 3 trục.
Gimbal 2 trục có quay vlog đi bộ được không?
Quay được nhưng khung hình sẽ lắc ngang theo nhịp vai và hông, vì 2 trục thường bỏ đi trục xoay ngang. Với vlog đi bộ, vừa nói vừa đi, gimbal 3 trục cho hình ổn định hơn rõ.
Vì sao nhiều flycam trước đây chỉ dùng gimbal 2 trục?
Trên flycam, hướng xoay ngang được chính thân máy bay điều khiển khi đổi hướng mũi, phần rung nhỏ còn lại được chống rung điện tử xử lý. Ví dụ DJI Spark dùng gimbal cơ 2 trục pitch và roll, còn DJI Neo chỉ có 1 trục tilt kết hợp chống rung điện tử.
Gimbal 3 trục có hết rung lên xuống khi đi bộ không?
Không. Ba trục đều là trục xoay, nên gimbal không bù được việc cả người bạn nhún lên xuống theo bước chân. Phần đó phải xử lý bằng dáng đi khuỵu gối, bước nhẹ.
Xem tất cả bài viết về chọn và thuê gimbal ở Hà Nội trong chuyên mục Gimbal chống rung.
Bài viết liên quan

Gimbal DJI bị lỗi: không cân bằng, rung, không kết nối, không sạc
Gimbal DJI bị lỗi nghiêng khung, rung motor, mất kết nối hay sạc không vào pin: tra theo triệu chứng, cách hiệu chỉnh, cập nhật firmware, khi nào cần bảo…

Gimbal quay phim cưới: chọn mẫu nào để cầm cả ngày?
Chọn gimbal quay phim cưới và sự kiện cả ngày: so DJI RS 4 Mini, RS 5, RS 4 Pro theo trọng lượng cầm tay, cách đổi pin, chế độ chạy theo người và cảnh xe…
Đánh Giá Gimbal Zhiyun Crane 2 – Trên Tay Gimbal Zhiyun Crane 2
Gimbal Zhiyun Crane 2 là môt trong những sản phẩm gimbal mới nhất trên thị trường hiện nay, được rất nhiều người quam tâm. Bên cạnh những sản phẩm đã có…

Zhiyun Smooth Q và DJI Osmo Mobile: cuộc chiến gimbal cho điện thoại
Độ ổn định khiến chất lượng quay phim bằng smartphone tạo nên sự khác biệt. Đó cũng chính là lí do tiên quyết người mua đặt ra để lựa chọn gimbal cho điện…